Ne? Nerede? Nasıl?

Kaş’ın Büyülü Tarihi

Yayın Tarihi: Ortalama okuma süresi: 7 dk, 15 sn

Antalya’nın en doğusunda bulunan Kaş, bilindiği gibi antik bir kenttir. Dolayısıyla oldukça büyülü bir tarihi vardır. Zaten daha önce görmüş olanlar iyi bilir; tarihin geçmişten gelen bu büyülü atmosferini, kenti gezerken sonuna kadar hissedersin. Günümüzün şartlarının getirdiği yaşantının içindeyken bile her an karşına tarihi bir iz çıkabilir ve bu benzersiz iz bir anda sana zamanda yolculuk yaptırabilir. 

Habesos, Antiphellos, Andifli ve son olarak Kaş

Arkeolojik kalıntılar kentin adının Habesos (Habesa) olduğunu göstermektedir. Tarihte Antiphellos isminin kullanıldığı Kaş’ta etrafı dolaşırken, yerli halk tarafından onun Andifli olarak da anıldığına dair bilgiler edinmen mümkün. Kaş bölgesinde milattan önce 2000 yılından itibaren Likya uygarlığından başlayarak birçok medeniyet yaşamış. Bu medeniyetler sırasıyla; Likya (M.Ö. 2000), Persler (M.Ö. 546), Helen (M.Ö. 336), Korsanlar (M.Ö. 180), Roma (M.Ö. 65), Kıbrıs Krallığı (M.S. 1361), Teke Beyliği (M.S. 1308), Selçuklular (M.S. 1085), Bizans (M.S. 395), Osmanlı (M.S. 1426), İtalya (M.S. 1919) olarak tarihe geçmiştir. Son olarak 1921 yılından beri de Kaş, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yer almaktadır. 

Kaş Antik Tiyatro

Kaş’a 10 km uzaklıkta, antik kalıntıların bir arada bulunduğu özellikle antik kent sevenlerin uğrak yeri Phellos Antik Kenti bulunmaktadır. Phellos Kenti Felen Dağı yamacında Febüs Harabeliğinde yer almaktadır. Bu arada Phellos Taşlık Alan anlamına gelmektedir. Kaş’a Antiphellos denmesinin sebebi de, buranın Phellos kentinin karşısında deniz kenarında bulunmasından kaynaklanıyor. Bir anlamda karşı Phellos denmek istenmiş. Sen misin karşı kıyı diyerek onu yabana atan? Kader bu ya, Helenistik dönemden önce sikke Phellos’ta basılırken, Helenistik dönemden sonra sikke basma işini Antiphellos’a kaptırmışlar. 🙂 Yerleşen medeniyet, kentin ismine her seferinde müdahale etmiş nerdeyse. Selçuklu döneminde Antiphellos, Andifli ismini almış. Halen daha günümüzde Kaş’ın yerleşiminde olan bir bölümü, Andifli mahallesi olarak geçiyor. 

Peki nasıl olmuş da ses tınısı ne Andifli’ye ne Antiphellos’a ne de Habesos’a hiç benzemeyen Kaş ismi türemiş diye düşünebilirsin belki. İşte işin o kısmı Türklerin yaratıcılığından kaynaklanıyor. 🙂 Artık biri bunu hikaye olarak mı uydurdu bilinmez; Yunanistan’a bağlı Meis adasının göze, Kaş’ın da insan yüzündeki kaşa benzemesinden dolayı bu kente Kaş denildiği söyleniyor. Açıkçası Türklerin yerleşim içinde oldukları yerlere yeni isimler türetirken, anlamı olan isimler bulduklarını göz önünde bulundurduğumuzda; bunun hiç de yabana atılmayacak bir gerçeklik payının olabileceğini düşünebiliriz.

Teke Yarımadası

Likya Uygarlığı; hükmünü sürdüğü dönemlerde, Antalya Körfezi’nden başlayarak Fethiye Körfezi’ne kadar uzanmış. Bu iki körfez arasındaki bölge, Anadolu Selçuklu döneminde buraya yerleştirilen Teke Boyunun ismini alarak Teke Yarımadası olarak adlandırılmış. Dolayısıyla Kaş kenti, Teke Yarımadası içinde bulunuyor. Bulgular göstermektedir ki, Likya Uygarlığında Kaş kenti oldukça önemli bir yer tutmuş. O dönemin şartları göz önüne alındığında burası sanki bir anakent işlevi görmekteymiş. O kadar ki, o yıllarda kentte bugün yaşayan nüfustan daha yoğun bir nüfusun yaşamış olduğu düşünülüyor. 

Kaş tarihi ve Aslanlı lahit

Kaş, yani Likya dönemindeki ismiyle Antiphellos, bir ticaret limanı olarak kullanılmış. Kültür ve gelenekleri M.Ö. 3000 yılına varan bir geçmişe sahip, Anadolu’nun en eski halklarından biri olduğu bilinen Karyalılar ile Likyalılar arasındaki bağlantıyı sağlıyormuş aynı zamanda. 

Kuşkusuz tarihin en önemli isimlerinden Makedonya Kralı Büyük İskender’in de ilgisini çekmiş bu bölge. Hatta Anadolu seferi sırasında, Krallığının sınırları içine almış ancak erken yaşta ölmesiyle kısa sürede el değiştirmiş. Kaş en çok Roma döneminde parlamış. Özellikle sedir ağacı ticaretiyle ve sünger ihracatıyla önem kazanmış. Hala sedir ağacının bu bölgedeki itibarının büyük olduğunu söyleyebiliriz. Daha sonra Bizans Dönemi’nde Kaş, Piskoposluk merkezi olmuş. Bu anlamda bugün kumlarla örtülü olan Patara limanı kullanılmış. Bu arada Patara, Kaş’taki tek kumlu plaja sahip yer. O da Kaş’ta kum olmayan bütün plajların acısını çıkartırcasına öyle kumlu bir plaj ki, resmen 18 km. uzunluğunda. 🙂

Kaş’ın İlgi Çeken Tarihi Dokusu

Kaş Antik Tiyatrosu

Her antik bölgede olduğu gibi Kaş’ta da bir antik tiyatro bulunuyor. Oldukça sağlam olan eski Yunan ve Latin tiyatroların oynandığı Antik Tiyatro Helenistik dönemde yapılmış. M.S. 141 yılında gerçekleşen depremde zarar görmüşse de yenilenmiş. Anadolu’nun denize cepheli tek tiyatrosu olma gibi bir özelliği var. Gerçekten de mutlaka görülesi bir manzaraya sahip. Hele ki günü burada batırmanın, insanın ömründe mutlaka deneyimlemesi gereken bir şeylerden biri olduğunu düşünüyoruz. 

Kaş Antik Tiyatro

Kaş’ın merkezinde her yerden yürüyerek rahatlıkla ulaşabilen ve hiçbir bedel ödemeden her zaman gezilebilen 4000 kişilik seyirci kapasitesi sahip antik tiyatroda; günümüzde konser, tiyatro gibi özel organizasyonlar düzenleniyor. Üstelik bu özel organizasyonlar için yine hiçbir bedel alınmıyor. Mekanın özel yapısı dolayısıyla yapılan her etkinlik bir başka güzel oluyor tabi. Mesela bu sene birinci Kaş Caz Festivali’nde festival kapsamında, Kaş Antik Tiyatro’da bir yan etkinlik olarak yoga çalışması yapıldı. Böylesi fırsatlar her kente nasip olmaz elbette. 

Anıt Mezarlar

Antik tiyatronun hemen üstünde Dansözler Mezarı olarak bilinen bir anıt mezar var. M.Ö. 3000’li yıllara ait kare biçimindeki bu mezar kaya oyularak yapılmış. Zaten Kaş’taki anıt mezarların en büyük özelliği de bu. Doğal kayadan oyularak yapılmış olmaları. Daha çok krallar için yapılan bu mezarlara o yüzden kaya mezarları deniyor. Zamanında 100’den fazla olduğu söylenen ama şu an o kadar kalmamış olan bu kaya mezarlarından bazıları Kaş yamaçlarına dikkatli bakıldığında rahatlıkla görülebilir. 

Yapıldığı dönemlerdeki inanışa dair bize fikir verdiğinden, Anadolu topraklarında pek çok yerde rastlayabileceğin bu lahitlerin özel bir anlamı var. O dönemlerde ölümden sonra da yaşamlarını sürdürdükleri gibi bir inanış hakim olmuş. Dolayısıyla konut yani ev biçiminde yapılmış lahitler. Bu adet Roma İmparatorluğu’nun sonlara kadar devam etmiş. 

Kaş’ın en büyük simgesi haline gelen anıt mezar ise Uzun Çarşı’da bulunuyor. Lahit kapaklarına aslan kabartmaları yapılmış bu anıt mezarın, bölgenin en görkemli ve ilgi çeken lahiti olduğunu söyleyebiliriz. Üzerinde sekiz satırlık Likya dilinde yazılmış bir kitabe var. Yalnız maalesef bu kitabe okunamadığı için kime ait olduğunu anlaşılamamış.

Halk arasında Kral Mezarı olarak geçen anıt mezara, cumbalı evlerin arasından yürüyerek ulaşma kısmı apayrı bir keyif doğrusu.

Bir Işık Ülkesi Likya

Teke yarımadasında konumlanan Likyalılardan, en eski metinler olarak bilinen Hitit metinlerinde Lukkalar diye bahsedilmiş. Likyalıların Girit’ten geldiğini söyleniyor. Yine Hititler Likya Bölgesi için Işığın Ülkesi tanımını kullanmış. Bütün bir yılı Kaş’ta geçiren insanlar olarak bu tanımlamanın çok haklı olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. 

Dönemin düzenine bakıldığında Lukkalarda güçlü bir ulusal anlayış hakim olmuş. Likya Uygarlığı, devlet yapısı açısından antik dönemin en demokratik uygarlığı olarak biliniyor.

Son olarak şunu söyleyebiliriz ki, Kaş’ın sadece tarihinin değil doğasının da büyülü bir atmosferi var. Öyle ki, tepeye konumlanmış yapısında, yukarıdan denize bakarak birkaç dakika geçiren insanı anında kendine aşık edebilir. Dolayısıyla bu topraklarda hüküm sürmüş bütün medeniyetlerin bu bölgede yaşamak istememesine hiç şaşırmamalı. 

Yazar Hakkında

FidoRento

FidoRento

Kaş, Kalkan, Meis ve Çukurbağ Yarımadası'nda günlük, haftalık, aylık kiralık villa ve daire seçeneklerimiz ile tatilinize keyif katıyoruz.

Bu Yazıyı Paylaş

Yorum Yaz

Eposta adresin yayınlanmaz.

Güvenilir Villa ve Daire Kiralama

FidoRento Turizm Seyahat Acentası TÜRSAB A-10797 Belge ile Turizm Bakanlığına bağlıdır.

FidoRento sitesinde yer alan tüm içeriklerin telif hakları saklıdır. İzinsiz olarak basılı veya elektronik bir ortamda kullanılamaz ya da kopyalanamaz. FidoRento sitesini kullanmakla Gizlilik Politikasını kabul etmiş sayılırsın.